Kunstcollecties in de Beierse hoofdstad en omgeving

Ochtendvlucht per directe KLM-lijndienst van Amsterdam naar München waar we onze intrek nemen in het centraal gelegen, eersteklas hotel Eden Wolff. Tijdens een wandeling in de namiddag staat onder meer het in jugendstil opgetrokken Müller’sche Volksbad op het programma. Daarnaast zien we onder meer de barokke Theatiner Kirche, de monumentale 19e-eeuwse Bayerische Oper en de Glyptothek. 's Avonds welkomstdiner in het hotel.

Vandaag maken we kennis met de kunst van de leden van ‘Der Blaue Reiter’. Op de inleiding over de periode van ‘Der Blaue Reiter’ volgt het bezoek aan de bijzondere tentoonstelling Über die Welt hinaus. Der Blaue Reiter in de Städtische Galerie im Lenbachhaus, waarvan hier de grootste collectie schilderijen ter wereld is te vinden. Deze speciale tentoonstelling is gericht op de baanbrekende prestaties van het gezelschap – van Franz Marcs symbolische kleurentheorie en Wassily Kandinsky's abstracties tot Alexander Sacharoffs performatieve grensoverschrijdingen. Daarnaast wordt er bijzondere aandacht besteed aan de vrouwelijke kunstenaars die een centrale rol speelden in de beweging - van de expressieve schilderijen van Gabriele Münter en krachtige zelfportretten van Elisabeth Epstein tot de dramatische schilderijen van de kosmopolitische Marianne von Werefkin en de stillevens en utopische kinderwerelden van Maria Franck-Marc. 's-Middags zien we in de Pinakothek der Moderne de tentoonstelling The night touches the earth – Fritz Winters Kosmos der 1930er und 1940er. Fritz Winter werd in zijn vroege jaren sterk beïnvloed door het Bauhaus en door kunstenaars als Paul Klee en Wassily Kandinsky. Zijn ontwikkeling naar een autonome, abstracte beeldtaal vormt daarmee een interessante schakel tussen de experimenten van ‘Der Blaue Reiter’, het Bauhaus en de naoorlogse abstracte kunst.

Vandaag verlaten wij München en trekken wij het landschap in dat zo'n belangrijke rol speelde in het werk van de kunstenaars rond ‘Der Blaue Reiter’. Onze eerste bestemming is het vernieuwde Buchheim Museum der Phantasie aan de Starnberger See. Hier is het hoogtepunt een grote collectie schilderijen en sculptuur van de expressionistische ‘Der Brücke’ groep: Ernst Ludwig Kirchner, Otto Mueller, Max Pechstein, Emil Nolde en Max Beckman, tijdgenoten van Der Blaue Reiter. De vernieuwde presentatie laat niet alleen de ontwikkeling van het expressionisme zien, maar ook de uiteenlopende manieren waarop kunstenaars aan het begin van de 20e eeuw naar de werkelijkheid, de natuur en het landschap keken. Daarna bezoeken we het Franz Marc Museum, waar we met uitzicht op de vooralpen kunnen lunchen. Aan de Staffelsee ligt het Schlossmuseum van Murnau, waar we de tentoonstelling Paul Klee – Der Poet des Blauen Reiter bezoeken en zien hoe zijn werk zich ontwikkelde vanuit het expressionisme naar een steeds vrijere en meer poëtische vorm van schilderkunst. Ook hebben we hier aandacht voor Gabriele Münter en het kunstenaarsmilieu van Murnau, waar zij samen met Wassily Kandinsky enkele van de meest vernieuwende jaren van haar loopbaan doorbracht.

De kunstcollectie in het indrukwekkende gebouw van de Alte Pinakothek kan zich meten met die van de grootste musea in de wereld. Hoogtepunten zijn er de schilderijen ‘De slag bij Issus’ van Albrecht Altdorfer, het ‘Land van Cockanje’ van Pieter Brueghel de Oude en het zelfportret van Albrecht Dürer uit de 16e eeuw en meesterwerken uit de renaissance van onder meer Botticelli, Rafaël, Tintoretto en Titiaan. Ook na de lunch blijven we in de Alte Pinakothek, waar we een bezoek brengen aan de bijzondere tentoonstelling Von Turner bis van Gogh, waarin meesterwerken uit de collectie van de Neue Pinakothek, die hier tijdelijk zijn ondergebracht, gezamenlijk worden gepresenteerd. Van het afscheidsdiner genieten we in een van de karakteristieke restaurants in München.

De ochtend ter vrije besteding. Vervolgens brengen wij en route naar de luchthaven van München een bezoek aan de Sammlung Schack, een van de meest bijzondere historische kunstverzamelingen van München. De collectie werd in de 19e eeuw bijeengebracht door graaf Adolf Friedrich von Schack en weerspiegelt de belangstelling van die periode voor de Duitse romantiek en de schilderkunst van de 19e eeuw. Werken van onder anderen Arnold Böcklin, Anselm Feuerbach, Moritz von Schwind en Carl Spitzweg geven een beeld van de kunstwereld waarin München uitgroeide tot een belangrijk cultureel centrum. Aan het einde van de middag begint de terugvlucht naar Amsterdam per KLM-lijndienst. Aankomst omstreeks 19.15 uur. N.B. Programmavolgorde en –onderdelen onder voorbehoud van wijzigingen.