Wat is de beste reistijd voor wildlife op Spitsbergen?

Voor de grootste variatie aan wildlife is de Arctische zomer interessant. Juni tot en met augustus is een belangrijke reisperiode, terwijl ook mei al bijzondere omstandigheden kan bieden met meer sneeuw en zee-ijs. Later in de zomer wordt steeds meer toendra zichtbaar.

Wat neemt u mee om de dieren te spotten op Spitsbergen?

Een goede verrekijker is onmisbaar, omdat veel dieren op ruime afstand worden bekeken. Ook warme, winddichte en waterafstotende kleding is belangrijk, aangezien het weer snel kan omslaan. Voor fotografie is een camera met zoomlens handig, maar minstens zo belangrijk is geduld: wildlife laat zich niet plannen.

Hoe dichtbij komt u bij dieren op Spitsbergen?

Dieren worden altijd vanaf een veilige en verantwoorde afstand bekeken. Hoe dichtbij u kunt komen, hangt af van de diersoort, de locatie en de omstandigheden op dat moment. Het welzijn van de dieren staat daarbij altijd voorop. Juist het observeren zonder te verstoren maakt een ontmoeting met wildlife extra bijzonder .

Wat maken de dieren op Spitsbergen zo bijzonder?

Spitsbergen combineert een ruig Arctisch landschap met een verrassend grote variatie aan dieren. Op het land, langs de kust en in het water kunt u onder meer rendieren, poolvossen, walrussen, zeehonden, walvissen en verschillende vogelsoorten tegenkomen. Omdat niets gegarandeerd is, voelt iedere waarneming als een onverwacht moment tijdens de reis.

Hoe bekijkt u de dieren tijdens een expeditie op spitsbergen?

Dat gebeurt onder meer vanaf het expeditieschip, tijdens zodiaccruises en bij begeleide landingen. Welke activiteiten mogelijk zijn, hangt af van weer, ijs en lokale omstandigheden. Er zijn ook deskundige aanwezig tijdens de expeditie waar u van kunt leren. De route kan daardoor tijdens de reis worden aangepast.

9 dieren die u kunt spotten tijdens uw reis naar Spitsbergen

Op Spitsbergen weet u nooit precies wat de dag brengt. Vanaf het dek speurt u over het zee-ijs, vanuit een zodiac vaart u langs gletsjers en tijdens een landing wandelt u over de Arctische toendra. Soms blijft het landschap lange tijd stil. Dan verschijnt er onverwacht beweging langs de kust, op het ijs of tussen de rotsen.

Juist die onvoorspelbaarheid maakt wildlife op Spitsbergen zo bijzonder. IJsberen, walrussen, rendieren, poolvossen, zeehonden, walvissen en talloze vogels leven hier in een uitgestrekt gebied. Geen enkele waarneming is gegarandeerd en de route van een expeditie wordt mede bepaald door weer, zee-ijs en lokale omstandigheden.

Welke dieren kunt u tijdens een reis naar Spitsbergen tegenkomen? We nemen u mee langs negen bijzondere wildlife-ervaringen.

1. IJsberen tussen zee-ijs en fjorden

U staat aan dek en kijkt uit over een eindeloos landschap van zee-ijs, fjorden en stille kustlijnen. Dan wordt er ergens in de verte beweging gezien. Is het een ijsbeer? Juist dat speuren en wachten maakt een expeditie naar Spitsbergen zo bijzonder.

IJsberen kunnen in de hele archipel voorkomen, maar een ontmoeting laat zich nooit plannen. Soms wordt lange tijd over het ijs gezocht voordat een dier wordt ontdekt. Tijdens een expeditie worden ijsberen altijd vanaf ruime en veilige afstand geobserveerd. Sinds 2025 geldt minimaal 300 meter afstand en van 1 maart tot en met 30 juni minimaal 500 meter.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Juni en juli zijn voor reizigers bijzonder interessant. Vroeg in het vaarseizoen is er doorgaans meer zee-ijs aanwezig en kan, afhankelijk van de omstandigheden, de rand van het pakijs worden opgezocht. Onze reisspecialisten noemen juni en juli ook als maanden waarin de kans op een waarneming relatief groot is.

2. Walrussen langs de kust van Spitsbergen

Een groep walrussen die dicht tegen elkaar op een strand of ijsschots ligt, vormt een heel ander Arctisch tafereel. De dieren zijn bijzonder sociaal en komen regelmatig gezamenlijk aan land of rusten op het ijs.

Tijdens een vaartocht kunt u de kenmerkende slagtanden en forse lichamen soms al van afstand herkennen. Walrussen zoeken vooral in relatief ondiep water naar schelpdieren en kunnen na het foerageren lange tijd samen rusten.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Vanaf mei worden walrussen weer regelmatig tijdens boottochten gezien. Vroeg in het seizoen kunnen ze op het ijs rusten, terwijl ze in de zomer en het vroege najaar ook gebruikmaken van vaste rustplaatsen op het land.

3. Het bijzondere Spitsbergenrendier

Op de toendra wacht een dier dat nergens anders in precies deze vorm voorkomt. Het Spitsbergenrendier is een ondersoort die uitsluitend op Svalbard leeft. Het heeft relatief korte poten, een compact lichaam en een dikke vacht.

Tijdens een landing of wandeling kan een rendier opeens tussen de lage begroeiing verschijnen. Vaak leven de dieren alleen of in kleine groepjes. In de korte zomermaanden besteden ze veel tijd aan eten om reserves voor de lange winter op te bouwen.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Rendieren leven het hele jaar op Spitsbergen, maar juni tot en met augustus is een interessante periode om ze op de toendra te observeren. In juni worden de kalveren geboren en bij de mannetjes groeit het gewei tussen april en juli sterk door.

4. Poolvossen tussen toendra en vogelkliffen

De poolvos is een stuk kleiner en daardoor soms lastiger te ontdekken. Toch loont het om vooral rond vogelrijke gebieden goed om u heen te kijken. Vogels, eieren en andere voedselbronnen maken deze plekken aantrekkelijk voor poolvossen.

Bijzonder is dat op Spitsbergen zowel witte als donkerdere, zogenoemde blauwe kleurvormen voorkomen. In de zomer verandert de vacht van veel witte poolvossen naar bruingrijze tinten, waardoor ze tussen de rotsen en toendra bijna kunnen verdwijnen.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Juni tot en met augustus is een interessante periode, zeker rond vogelkliffen. De jongen worden in mei of begin juni geboren en komen enkele weken later voor het eerst uit het hol. Tegelijkertijd wisselen de volwassen dieren vanaf mei hun dikke wintervacht voor een kortere zomervacht.

5. Walvissen in de fjorden van Spitsbergen

Niet iedere bijzondere ontmoeting vindt op het land plaats. In de fjorden rond Spitsbergen kunt u onder meer uitkijken naar beloega's. Deze witte walvissen vallen vooral op wanneer meerdere dieren gezamenlijk door het donkere water bewegen.

Ook de blauwe vinvis kan in de voedselrijke noordelijke wateren verschijnen. Met een lengte tot ongeveer 28 meter is dit het grootste dier dat ooit op aarde heeft geleefd. Juist doordat u tijdens een expeditie veel tijd op het water doorbrengt, wordt het speuren naar walvissen vanzelf onderdeel van de reis.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Beloega's leven het hele jaar rond Svalbard en bevinden zich tijdens de ijsvrije zomer geregeld bij gletsjerfronten. Grote baleinwalvissen, waaronder de blauwe vinvis, trekken vooral in de zomer naar noordelijke wateren om te foerageren.

6. Zeehonden tussen ijs en gletsjers

Tussen het drijvende ijs en bij gletsjerfronten kunt u op Spitsbergen verschillende zeehonden tegenkomen. De ringelrob is sterk verbonden met het zee-ijs en kan zelfs ademgaten in dikke ijslagen openhouden. Daarmee vormt deze soort ook een belangrijke voedselbron voor ijsberen.

De grotere baardrob valt juist op door zijn lange snorharen en wordt regelmatig rustend op een ijsschots gezien. Beide soorten komen voor in de fjorden en kustwateren rond Spitsbergen en laten goed zien hoe dieren zich hebben aangepast aan het Arctische gebied.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Voor ringelrobben zijn mei tot en met juli interessant. Veel dieren blijven in de fjorden totdat de ruiperiode in juni en juli voorbij is. Baardrobben leven het hele jaar rond Spitsbergen en kunnen in de zomer ook rustend op ijs of soms aan land worden gezien.

7. Narwallen in de wateren rond Spitsbergen

De narwal is misschien wel een van de meest opvallende dieren van het Noordpoolgebied. Vooral het mannetje valt op door zijn lange, spiraalvormige slagtand, die tot ongeveer drie meter lang kan worden. Narwallen leven nauw samen met het zee-ijs en komen ook voor in de noordelijke delen van Spitsbergen.

Tijdens een reis naar Spitsbergen is een waarneming zeldzaam en daarom extra bijzonder. De dieren zijn schuw en worden hier veel minder vaak gezien dan bijvoorbeeld beloega's. Wie er toch één ontdekt tussen het ijs of in een afgelegen fjord, beleeft een uitzonderlijk moment tijdens de expeditie.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Een vaste beste maand is voor narwallen moeilijk aan te wijzen. In de zomer kunnen ze bij minder zee-ijs dichter bij kustgebieden komen, maar ook dan blijft een waarneming rond Spitsbergen zeldzaam en onvoorspelbaar.

8. Papegaaiduikers op Spitsbergen

Met zijn zwart-witte verenkleed en opvallend gekleurde snavel is de papegaaiduiker een van de meest herkenbare vogels van Spitsbergen. De vogels die hier broeden zijn zelfs groter dan papegaaiduikers uit zuidelijkere gebieden. Ze nestelen vooral in rotsspleten en tussen stenen langs steile kliffen.

Tijdens een reis naar Spitsbergen kunt u ze boven zee zien vliegen of tussen andere zeevogels rond de vogelkliffen ontdekken. Juist hun kleurrijke uiterlijk vormt een opvallend contrast met het sobere Arctische landschap.

Wanneer heeft u relatief veel kans? De eerste papegaaiduikers keren in mei terug naar Spitsbergen. Juni en juli zijn interessante maanden om de vogels rond hun broedplaatsen te zien, maar ook in augustus zijn ze nog aanwezig. Op Spitsbergen zijn zelfs eind september nog volwassen vogels waargenomen die jongen voeren.

9. Vogels langs de kust en vogelkliffen

Wie Spitsbergen alleen met stilte associeert, verandert bij een vogelklif snel van gedachten. Duizenden zeevogels zorgen hier voor geluid en beweging. De drieteenmeeuw is een veelvoorkomende broedvogel en nestelt op steile rotswanden langs de kust.

Op de toendra kunt u daarnaast uitkijken naar de kleurrijke koningseider. Vooral het mannetje valt op door zijn blauwgrijze kop, groene wangen, roze borst en oranje gedeelte boven de snavel. Langs de kust leeft de kleinere paarse strandloper, de meest algemene steltloper van Spitsbergen. Zijn naam verwijst naar de subtiele paarsachtige glans in zijn donkere verenkleed.

Wanneer heeft u relatief veel kans? Juni en juli zijn bijzonder levendig rond de vogelkliffen: drieteenmeeuwen broeden dan in grote kolonies. Koningseiders zijn in de zomer op de toendra te vinden en vormen in juli en augustus groepen langs de kust tijdens de rui. Paarse strandlopers arriveren al in mei en verzamelen zich eind augustus en in september weer langs de kust voordat ze zuidwaarts trekken.

Zo beleeft u wildlife tijdens de expeditie

Wildlife op Spitsbergen draait niet alleen om welke dieren u ziet, maar vooral om hoe u ze ontdekt. Vanaf een expeditieschip heeft u urenlang uitzicht over fjorden en zee-ijs. Met zodiacs worden, wanneer de omstandigheden het toelaten, kleinere baaien en kustgebieden verkend en tijdens landingen ervaart u de toendra te voet.

Neem daarom een goede verrekijker mee en houd ook tijdens rustige momenten uw ogen open. Een poolvos tussen de rotsen of een walvisrug aan de horizon kan gemakkelijk worden gemist. Tegelijkertijd hoort afstand houden bij de ervaring. De dieren bepalen zelf waar ze zich bevinden; de reiziger observeert.

Dat maakt Spitsbergen geen bestemming waar u een vooraf opgesteld lijstje dieren afvinkt. Het wachten, zoeken en uiteindelijk ontdekken is juist een belangrijk onderdeel van de reis. Neem contact op met onze reisspecialisten om uw reis persoonlijk op maat te krijgen.