Het Arabisch-Normandisch verleden van Sicilië

Per Transavia vlucht vliegen we gedurende de middag van Amsterdam naar Catania. Aansluitend reizen we per touringcar naar ons hotel in Taormina, waar we de eerste twee nachten zullen doorbrengen.

Na het ontbijt transfer naar Messina, waar gelegenheid tot lunch en bezoek aan de Santissima Annunziata dei Catalani, een mooi voorbeeld van Arabisch-Normandische architectuur. Na enige vrije tijd in Messina, bijvoorbeeld voor een bezoek aan de kathedraal of het regionaal museum – met polyptiek van San Gregorio van Antonello da Messina en twee werken van Caravaggio keren we voor de lunch terug naar Taormina. In Taormina brengen we in de loop van de middag een bezoek aan het op 397 meter hoogte gelegen Saraceense Kasteel van Taormina, gebouwd op de plek van de oude Grieks-Romeinse acropolis.

We verlaten Taormina en maken een panoramische tocht langs de noordkust van Sicilië naar Cefalù. In Cefalù kort bezoek aan het Lavatoio, een oud Arabisch washuis en bezichtiging van de beroemde Dom, de eerste door de Normandische koningen in de 12e eeuw gebouwde kerk. Architectonisch (zowel van buiten als van binnen) is deze kerk bijzonder interessant door de unieke combinatie van Byzantijnse, islamitische en westerse architectonische tradities en technieken. In het oog springen onder meer de Byzantijnse mozaïekkunst, waaronder de indrukwekkende Christus Pantokrator, en de beschilderde decoraties die door Arabische ambachtslieden zijn aangebracht op het plafond van het schip. Aansluitend gelegenheid tot lunch nabij het strand. Vervolgens vertrekken we naar Monreale, met wat voor velen geldt als de mooiste kathedraal van Sicilië. Op de buitenzijde van de apsissen zien wij onmiskenbaar Arabische invloeden, binnen worden we overweldigd door de rijkdom van de mozaïeken die de belangrijkste verhalen van het Oude en het Nieuwe Testament in een fonkelende kleurenpracht weergeven. Tot slot naar Palermo, waar wij het restant van de reis verblijven in het centraal gelegen Grand Hotel Palazzo Cartari.

Ochtendbezoek aan het door Arabische werklieden in de Noord-Afrikaanse Fatimiden-traditie gebouwde Zisa Paleis, zomerresidentie voor de Normandische koningen van Sicilië, dat tegenwoordig dienstdoend als Museum voor Islamitsche Kunst. Aansluitend bestuderen we ook La Cuba, eveneens in kubusvorm gebouwd en gekenmerkt door blinde bogen en nissen met typisch Arabische muqarnas. We eindigen met een gezamenlijke lunch die in het teken staat van de smaken van Arabisch Sicilië. De Arabische invloeden op het eiland beperken zich namelijk niet tot de architectuur en taal, maar verrijkte ook de Siciliaanse keuken met de introductie van ingrediënten als suiker, citrusvruchten, rijst, rozijnen, pijnboompitten en kruiden zoals saffraan, nootmuskaat en kaneel. De rest van de middag is ter vrije besteding.

In Marsala bezoeken we het archeologisch museum dat diverse objecten met Arabische inscripties en een verzameling Arabisch ceramiek bezit. Vervolgens naar Mazara del Vallo, waar in de 9e eeuw de eerste Arabieren vanuit Noord-Afrika aan land kwamen. Na gelegenheid tot lunch brengen we een bezoek aan de kleurrijke Kasbah met kenmerkende smalle straatjes en traditionele architectuur. Zoals 1000 jaar geleden wordt de oude Kasbah nu ook weer bewoond door een grote (Noord-Afrikaanse) moslimgemeenschap: naast het luiden van kerkklokken horen we ook de muezzin die oproept tot gebed en ons terugvoert naar de tijd van het Normandische multiculturalisme. Vervolgens terugkeer naar Palermo.