Over de auteur

Harco van Uden, CEO ExperienceTravel

Harco van Uden is CEO en founder van ExperienceTravel. Deze reisorganisatie verzorgt exclusieve maatwerkreizen naar meer dan 50 bestemmingen ter wereld voor moderne ontdekkingsreizigers die zich graag laten ontzorgen en verrijken en de kwaliteit van het reizen als een belangrijk onderdeel van hun leven zien.

Reisverhaal Rusland: De moderne Rus wil niet in de rij staan!

22 september 2016
Door Harco van Uden, CEO ExperienceTravel

Bij een stedentrip denk je niet als allereerste aan de steden Moskou en Sint-Petersburg. Toch stonden deze twee Russische steden afgelopen weekend op mijn programma om te mogen ontdekken.

Na slechts drie uur vliegen staat onze gids Vladimir ons in Moskou met brede lach op te wachten. Ik voel me direct thuis omdat hij me in vloeiend Nederlands aanspreekt. Vladimir is al meer dan 20 jaar gids in Moskou en heeft de Nederlandse taal geleerd tijdens zijn opleiding in Rusland. Intussen heeft hij Nederland al vele malen bezocht. Enerzijds is hij een echte Rus, anderzijds weet hij wat wij als Nederlanders wél en niet belangrijk vinden. Een positieve bijkomstigheid op de dagen dat hij ons begeleidt.

Dat ik niet de enige ben die Moskou op zijn programma heeft staan blijkt wel als we bij het Kremlin aankomen. Bij iedere bezienswaardigheid op deze culturele vierkante kilometer staat een lange wachtrij. Met name de grote groepen Chinezen vallen op. Ze staan geduldig te wachten om de schatten van de Russische tsaren te bewonderen. Vladimir trekt aan mijn arm en loopt brutaal de rij voorbij. Zonder blikken of blozen lopen we naar binnen. Als ik hem vraag waarom we niet netjes op onze beurt wachten kijkt hij me aan. Na een moment valt stilte zegt hij: “Wij Russen hebben het grootste gedeelte van ons leven in de rij gestaan. Het is nog niet zo lang geleden dat wij voor alles wat we deden in lange rijen stonden te wachten. Zelfs voor de simpelste zaken zoals voedsel, kleding en drinken stonden wij úren en soms hele dagen in de rij.” De manier waarop hij dit zegt maakt diepe indruk op mij. Aan zijn ogen zie ik dat hij oprecht meent dat een deel van zijn leven heeft verloren door het communistische tijdperk, dat van 1922 tot en met 1991 aan de orde was in huidige Rusland. 

Het contrast moet voor deze generatie Russen groot zijn nu alles direct voorradig is, mits je het geld hebt. Moskou is hét voorbeeld waar de kloof tussen arm en rijk immens is. Aan de ene kant heb je de Russen die qua levensstandaard nog in het communistische tijdperk verkeren en de andere kant leeft de rijke Rus in weelde, bijna vergelijkbaar met de oude tsaren rond 1700. En dat terwijl ze dertig jaar geleden nog in de rij stonden voor een brood. Nu staan de toeristen in de rij om de oude rijkdommen te bezichtigen die tentoongesteld staan in o.a. Kremlin of ze staan in rij bij de kassa’s van de shoppingmalls waar duurste merken ter wereld worden aangeboden. Dit contrast beschrijft Moskou het beste. De imposante, historische rijkdommen staan tentoongesteld in de goed bewaard gebleven statige gebouwen van het Kremlin, het Bolsjoj theater en de vele kerken, terwijl de nouveau riche zich etaleert in de luxe hotels en winkelcentra waar alle luxe wereldmerken als Prada, Louis Vuitton en Gucci vertegenwoordigd zijn.

Als toerist val je dan ook van de ene verbazing in de andere. Maar niet alleen de gebouwen, oude kunstschatten en nieuwe rijkdom maken een stedentrip naar Rusland bijzonder, ook de rijke historie van Rusland en hun dominante aandeel in de wereldgeschiedenis is interessant. Dit wordt nog duidelijker als ik, na een zeer comfortabele treinreis van ongeveer vier uur, aankom in Sint-Petersburg. Hier kan een bezoek aan het Staatsmuseum de Hermitage natuurlijk niet ontbreken. Meer dan 1000 kamers presenteren de op vier na grootste kunstcollectie ter wereld. Slechts twee personen hebben hier een persoonlijk aandeel in gehad. Eerst Tsaar Peter de Grote en vervolgens zijn latere opvolgster Catharina de Grote die er, naast het veroveren van de wereld, een hobby van maakte om alle kunstschatten in Rusland onder te brengen. Alleen al de paleizen en kastelen zijn een bezoek waard. Was de Hermitage vroeger het winterpaleis van Catharina, in de zomer woonde zij in het Zomerpaleis Peterhof, oftewel ‘Peters tuin’. Peter de Grote had voor de aanleg inspiratie opgedaan tijdens zijn reizen door Europa. Na zijn verblijf in Amsterdam besloot hij om de kanalen en Nederlandse architectuur te kopiëren simpelweg omdat hem dat aansprak. In het paleizencomplex zijn dan ook Nederlandse invloeden te zien. Het werd bijvoorbeeld omringd met water waardoor Peterhof per zeilboot bereikt kon worden en ook de bomen zijn afkomstig uit Nederland.

Dat de geschiedenis zich blijft herhalen zal niemand verwonderen. De moderne versie van Peter de Grote heet Vladimir Poetin en de rijken zijn net als in de jaren 1700 opulent rijk. Echter, terwijl in die tijd je afkomst bepalend was, zo is er nu sprake van een soort democratie waarin je wordt gekozen. Toevallig gingen op de dag dat ik in Sint-Petersburg was de stembureaus open voor de nieuwe verkiezingen. In tegentelling tot in Amerika leeft dit onderwerp amper in Rusland. De winnaar staat vast en er is amper oppositie. Toen ik langs een stembureau kwam, moest ik weer even aan onze gids Vladimir in Moskou denken. Ondanks dat het stembureau open was stond er niemand in de rij. Ik had Vadimir graag de vraag gesteld of dit nu ligt aan het feit dat stemmen toch geen zin heeft of dat het komt doordat Russen na de jaren 80 geen zin meer hebben om in een rij te gaan staan. Eerlijk gezegd heb ik wel een vermoeden wat het antwoord zal zijn. 

Naschrift:        

ExperienceTravel organiseert reizen op maat naar Rusland. Een stedentrip Rusland neemt toe in populariteit. Bijzonder is dat u ook stadswandelingen kunt maken met Peter d’Hamecourt, die u vanuit zijn ervaring en contacten meeneemt door ‘zijn’ Moskou en Sint-Petersburg. Zusterorganisatie Voyage & Culture (www.voyageculture.nl) organiseert reizen onder begeleiding van oud NRC Correspondent Hubert Smeets, die u ter plaatse aan de hand van lezingen en analyses meer achtergrondinformatie geeft. Wilt u een voordelig standaardpakket om deze twee steden te bezoeken kijk dan op www.travelworld.nl.

Meer reisverhalen lezen? Schrijf u dan hieronder in voor de nieuwsbrief en ontvang om de week een e-mail met de laatste verhalen en tips. 

BLIJF OP DE HOOGTE!
Ontvang om de week een mail vol reisinspiratie. Naast het nieuwste reisverhaal vindt u ook allerlei originele reissuggesties. Schrijf u nu in!