Andrea Palladio (1508-1580) - Eeuwenlang invloedrijke architect

De betekenis van Andrea Palladio kan nauwelijks worden overschat. Er is geen architect wiens werk zo veelvuldig, in zoveel landen en gedurende zo lange tijd, is nagevolgd als dat van Palladio.

Andrea di Pietro della Gondola werd geboren in Padua in 1508 als zoon van een eenvoudige handwerksman en ging als kind in de leer bij een steenhouwer. Op zijn dertiende trok Andrea naar Vicenza, waar hij opnieuw aan de slag ging als steenhouwer. Pas rond zijn dertigste werden zijn talenten als ontwerper ontdekt door de humanist graaf Gian Giorgio Trissino, aan wiens huis hij werkte. Trissino bracht hem in contact met de antieke cultuur, nam hem mee naar Rome, bestudeerde samen met hem de Romeinse architect Vitruvius en bedacht zijn nieuwe naam: Palladio, afgeleid van de Griekse godin Pallas Athene.

Villa’s  
Palladio gebruikte op geheel eigen wijze de klassieke vormentaal om een architectonisch probleem op te lossen. Zo was de vormgeving van de voorgevel van een kerk voor de renaissance-architect een groot probleem. Hij wilde deze de waardigheid van een antiek tempelfront geven, maar dit was niet te combineren met de traditionele basilicale vorm van een hoog middenschip met lagere zijschepen. Palladio kwam met de ingenieuze vinding om twee verschillende tempelfronten met elkaar te vervlechten. Deze ontwikkeling is perfect af te lezen aan zijn drie Venetiaanse kerken. Zijn meest invloedrijke gebouwen waren echter de villa’s. De combinatie van consequent doorgevoerde symmetrie, klassieke vormen en een op wiskundige verhoudingen gebaseerde harmonie geeft zijn architectuur eeuwigheidswaarde en maakt dat deze na vijfhonderd jaar nog springlevend is. Een gelukkige omstandigheid daarbij is dat er relatief veel werk van hem bewaard is gebleven.  
 

Palladianisme  
Behalve aan de intrinsieke kwaliteit van zijn gebouwen is het grote succes van Palladio te danken aan het feit dat hij zijn ideeën over architectuur en ontwerpen heeft neergelegd in een helder geschreven en rijk geïllustreerde verhandeling: I Quattro Libri dell’Architettura (Venetië 1570). In de 17e eeuw reisden buitenlandse architecten als Inigo Jones en Jacob van Campen naar Italië om zijn werk te analyseren. Dit verklaart mede Palladio’s invloed op het Hollands Classicisme, waarvan Jacob van Campen de grondlegger was. Via Inigo Jones vonden de villatypologie van Palladio en zijn perfecte balans tussen architectuur en natuur op grote schaal verspreiding in het 18e-eeuwse Engeland en iets later ook in de Verenigde Staten. De belangrijkste architectuurstroming van die periode is naar hem vernoemd: het Palladianisme. Maar ook de grote moderne architecten uit de 20e eeuw, zoals Le Corbusier en Mies van der Rohe, lieten zich door zijn architectuur inspireren.